Yazı Detayı
29 Nisan 2019 - Pazartesi 20:00 Bu yazı 545 kez okundu
 
1 Mayıs /yüz yıllık çınardan büyüksün
Havva Dilek
dilek_toros42@hotmail.com
 
 

19. yüzyılda işçiler daha çok kol emeğine dayalı, çok ağır koşullarda çalıştırılıyorlardı. Kadın ve çocukların çalışma koşulları ise daha da kötü idi. On binlerce işçi fabrikaların çevresindeki ilkel barakalarda kalıyorlar, sağlıksız koşullarda yaşamlarını sürdürüyorlardı. İşçilerin ortalama yaşam süresi 40 yıl civarındaydı.

İşçiler bu çalışma ve yaşam koşullarına karşı örgütlenmeye başlarlar. Önce yardımlaşma sandıkları ve dayanışma örgütleri ile sonra sendikal örgütlenmelerle.

İlk kıvılcımı 1856 yılında Avustralyalı taş ve inşaat işçiler başlatır, talepleri ise 12 saat 6 gün olan çalışma saati yerine 8 saatlik işgünü ’dür.

1866 yılında Uluslararası İşçiler Birliği (I. Enternasyonal) tüm dünya işçilerine dayanışma ve 8 saatlik işgünü için mücadele çağrısı yapar.

28 Nisan 1886′dan itibaren, Chicago’da Milwaukee’de olaylar patlak verir.

1886 yılında ABD’de 1 Mayıs’ta 350 bin işçi greve çıkar. Bunun 40 bini Şikago’dadır.

McCormick Tarım Fabrikalarının patronları bin 400 işçiyi sokağa atarak yerlerine grev kırıcı işçileri yerleştirirler. Grevciler 3 Mayıs günü, “sarı” olarak nitelendirdikleri işçileri protesto etmek için fabrika çıkışında toplanırlar.

15 bin kadar olduğu tahmin edilen işçi topluluğu, önderlerinin konuşmalarını dinledikten sonra dağılmak üzereyken “beklenmedik” bir olay meydana gelir. Polislerin arasına ansızın düşen bir bomba, sekiz kişinin ölümüne ve altmış kişinin yaralanmasına neden olur. Bunun üzerine polis, kalabalık üzerine yoğun ateş açar. Ölenlerin kesin bilançosu hala meçhuldür.

Burjuvazi ve hükümeti, bu olayları işçi liderlerini tutuklatarak engellemeye çalışır. Tutuklananlardan sekizi hakkında dava açılır. Bu liderlerden biri olan Parsons, önce cezaevinden kaçar. Ama duruşma günü mahkemeye gelerek “Emeğin hakkı, ezilenlerin özgürlüğü ve yazgılarının düzeltilmesi davası için idam sehpasına çıkmaya da hazır olduğunu” açıklar.

Bombayı kimin attığına dair kesin bir delil bulunamamış olmasına rağmen, yargılanan işçi önderlerinden yedisi ölüm cezasına ve biri ömür boyu hapse mahkûm edildiler. Tutuklananlardan Louis Ling duruşmadan sonra hücresine götürülüp bayıltılıncaya kadar dövülür; ardından ağzında dinamit patlatılarak öldürülür. Sonra da intihar ettiği söylenecektir. Ölüm cezasına mahkûm edilenlerden dördü (Parsons, Spies, Fisher ve Engel), 11 Kasım 1887′de idam edildiler. İdam edilenlerden Spies idam sehpasında “Öyle bir zaman gelecek ki bizim suskunluğumuz sizin bugün ipe çektiğiniz seslerden daha güçlü olacaktır” der.

Gerçekten de onların asılmasının etkisi öyle büyük olur ki cenazelerine binlerce Amerikalı emekçi katılır, daha sonra İkinci Enternasyonal’in kararı doğrultusunda 1 Mayıs yüz binlerce işçinin sessizliğini yırttığı uluslararası bir gün olarak ilan edilir.

Biz de ve her yerde…

Yıl 1 Mayıs
yıl 1886,
Amerikan iç savaşı arkası.
Yüz binler,
yürekleriyle,
tulumlarıyla sokaklardaydılar.

Sokaklar emek.
Sokaklar kan.
Sokaklar barut, toz, duman.

Makinalar,
makinaları yapanlar çalışıyorlar.
Çalıştıkça
Kapitalistler daha da çok kazanıyorlar.

Çalışmalı.
Çalışmak
İnsan olmak.
10 saat çok,
8 saat yeter.
İndi şartel, rengârenkti işçiler.

Adolph Fischer...
George Engel...
August Spiens...
Gün gibi, güneş gibi.
Af dile !
Albert Parsons, af dile !
Ölüm niye?
“Bütün dünya biliyor suçsuz olduğumu.
Eğer asılırsam cani olduğumdan değil,
Emekçi olduğumdan asılacağım”,
dedi bile bile.

Asırlık bir çınar gibi dünyanın göğsüne girdiler.

Kırık boyunlarına aldırmadan
bağırıyordular bu güne;
"Direnmek düne, niye ?"

Çalışmak.
Çalışmak evet,
8 saatin altında çalışmak.

Direnmek güne.
Direnmek geleceğe.
Dünya birlik. Dayanışma.
Mücadele bütün dünya olmalı
Diye,
Bağırıyordu işçiler!

 
Etiketler: 1, Mayıs, /yüz, yıllık, çınardan, büyüksün, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
30 Temmuz 2020
Maskeli dünya!
151 Okunma.
09 Temmuz 2020
İki kere beş eder
375 Okunma.
14 Haziran 2020
Kış virüs, kış kış kış!
340 Okunma.
23 Mayıs 2020
Virüsü yendiğimiz gün, bayram olacak yeryüzü!
406 Okunma.
12 Mayıs 2020
Dünyanın virüsü insan mıydı yoksa?
342 Okunma.
17 Nisan 2020
Yaşayacağımız başka bir dünya yok!
617 Okunma.
26 Mart 2020
Yaşamak ümitli bir iştir, sevgilim
1026 Okunma.
29 Şubat 2020
Aynı göğün çocuklarıyız
505 Okunma.
30 Aralık 2019
Yeni yıl mı? Hikayeee. Bize yeni bir dünya lazım!
614 Okunma.
28 Aralık 2019
Hoşça kal 2019 / Umut yarın olmasın, umut yaşamın kendisi olsun!
404 Okunma.
06 Aralık 2019
Biz sustukça
567 Okunma.
22 Eylül 2019
Yaşamak ağrısı
773 Okunma.
10 Eylül 2019
Araştırmaların canı cehenneme!
535 Okunma.
09 Ağustos 2019
Kapitalizm gölgesini satamadığı ağacı keser!
623 Okunma.
05 Mayıs 2019
Bir ebenin günlüğünden
1078 Okunma.
07 Mart 2019
Erkekleri öldürdüğümüz için, öldürülüyoruz!
819 Okunma.
03 Şubat 2019
Sevgisiz bir dünyanın canı cehenneme!
1167 Okunma.
30 Aralık 2018
Yeni yıl, yeni umutlarla gelsin!
907 Okunma.
01 Aralık 2018
Sen toprağı tut!
993 Okunma.
10 Kasım 2018
E- REÇETE: Hadi köyümüze geri dönelim!
979 Okunma.
26 Ekim 2018
Zaman ruhu “Sonbahar”
902 Okunma.
28 Eylül 2018
Yalan hepsi ama hepsi yalan
1401 Okunma.
19 Eylül 2018
Çocuklar sensör istiyor!
1144 Okunma.
19 Ağustos 2018
Kalbimi tut
1293 Okunma.
26 Nisan 2018
Ey işçi !
3579 Okunma.
04 Nisan 2018
Dua'nın gücüyle, korkuyorum!
1538 Okunma.
25 Mart 2018
Şeker deyip geçmeyin
1325 Okunma.
05 Şubat 2018
Cevap verme, cıss!
2350 Okunma.
31 Aralık 2017
…//2018
1725 Okunma.
26 Kasım 2017
Kimsenin kalbi kimseye yetmiyor
1512 Okunma.
15 Ekim 2017
Mevsim sonbahar
1502 Okunma.
04 Ağustos 2017
Uzak Kentlerin Yakın Çocuklarıyız
1567 Okunma.
15 Haziran 2017
Sonra…
1563 Okunma.
24 Mayıs 2017
Ve hepimiz öleceğiz!
1690 Okunma.
21 Nisan 2017
Seçim sandıklarımız
1780 Okunma.
06 Nisan 2017
Yuh bize!
1786 Okunma.
18 Mart 2017
Ölümden vampirler beslenir
1538 Okunma.
04 Mart 2017
Kadınları toplumsal yaşamın dışında kimse özgürleştiremez
1554 Okunma.
13 Şubat 2017
Aşk ola..!
1742 Okunma.
22 Ocak 2017
Yaşadıkça eskitiyoruz eskiyoruz
1641 Okunma.
22 Aralık 2016
2017…
1765 Okunma.
13 Aralık 2016
Annelerin ölüm doğurdukları bir zaman
1736 Okunma.
02 Aralık 2016
Şair öldürülen her şiir’inde ölür
1795 Okunma.
21 Kasım 2016
Sevişmeyin ! savaşın
1740 Okunma.
08 Kasım 2016
Durduk yere
1887 Okunma.
26 Ekim 2016
Sessizlik
1749 Okunma.
18 Ekim 2016
Kuşlar uçmazsa ölür
1640 Okunma.
09 Ekim 2016
O hal de. şimdi susabilirsiniz!
1835 Okunma.
02 Ekim 2016
Siz bir bağımlısınız
2379 Okunma.
19 Eylül 2016
Eylül’de okullar açılırken !
2084 Okunma.
14 Eylül 2016
Bağırrr !
1850 Okunma.
01 Eylül 2016
aradığınız güçlü erkek öldü !
1966 Okunma.
28 Ağustos 2016
Hangi adalet !
1868 Okunma.
16 Ağustos 2016
Otur Süleyman !
1851 Okunma.
31 Temmuz 2016
Ve dahası çok olmadan !
1972 Okunma.
22 Temmuz 2016
Sevgili günlük
1723 Okunma.
17 Temmuz 2016
Nefret barbarlığı !
1724 Okunma.
14 Temmuz 2016
Sinek yuttum ölüyorum ! Sizin Allah’ınız yok mu ?
2498 Okunma.
06 Temmuz 2016
Umut !
1953 Okunma.
30 Haziran 2016
Şiir’e gel !
1902 Okunma.
23 Haziran 2016
Tıpkı şairin dediği gibi
1923 Okunma.
20 Haziran 2016
Erk’ekleri öldürdüğümüz için, öldürülüyoruz!
2007 Okunma.
15 Haziran 2016
Eşiniz sizi aldatıyor mu ?
3176 Okunma.
10 Haziran 2016
Gülümseyin … çekiyoruuum … çektim!
2086 Okunma.
05 Haziran 2016
Daha ne deyim !
1869 Okunma.
01 Haziran 2016
Kontrollü gebelik sağlıklı gelecek
2011 Okunma.
08 Mayıs 2016
Aya Kurşun Atan Kadın Doğurdu Beni
2049 Okunma.
28 Nisan 2016
Şair Yaşar Nezihe
2487 Okunma.
20 Nisan 2016
Artık Şiir Yazmayalım !
1921 Okunma.
04 Nisan 2016
Güzel Ölüm !
1926 Okunma.
24 Mart 2016
Toplumsal yaşamın dışında kadını hiç kimse özgürleştiremez
1948 Okunma.
Haber Yazılımı